W skrócie
- Mimoza wstydliwa składa liście po dotknięciu, ochłodzeniu, ogrzaniu lub impulsie elektrycznym.
- Reakcja składania liści następuje bardzo szybko, w czasie nawet 0,08 s, a powrót do pierwotnej formy następuje po około 15 minutach.
- W artykule wymieniono inne przykłady szybkich ruchów roślin, takie jak zamykanie pułapek muchołówki czy ruchy higroskopowe szyszek.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Zwana jest w języku polskim mimozą wstydliwą. Pochodzi prawdopodobnie z tropików Ameryki Południowej, rozpowszechniona jest poza tym jako chwast i roślina ruderalna, czyli zasiedlająca przestrzenie zmienione przez człowieka, w całej strefie międzyzwrotnikowej. Występuje czasem w domach jako roślina doniczkowa i w ogrodach botanicznych, gdzie zwraca się uwagę na jej szczególną cechę obronną.
Zabierz rękę, bo się odsunę
Mimozę tę nazywa się również "wrażliwą", a niektórzy nadali jej przydomem "nie dotykaj mnie". Roślina ma właściwośc, jakiej na co dzień w świecie botaniki nie obserwujemy zbyt często. Mimoza ta szybko reaguje w chwili dotyku, szybkiego ochłodzenia czy ogrzania liści lub impulsu elektrycznego. Objawia się to dosłownie złożeniem liści w najbliższym rejonie wystąpienia bodźca zewnętrznego. Nazywa się to ruchem sejsmonastycznym.
Co więcej, mimoza wstydliwa ma najkrótszy czas reakcji na bodziec wśród wszystkich wykazujących tego typu reakcje gatunków, wynoszący nawet 0,08 s.
Rośliny z mianem "nie dotykaj mnie"
Listki odcinków drugiego rzędu składają się do góry i stykają ze sobą górnymi powierzchniami, całe odcinki zbliżają się do siebie, a ogonek zwisa. Roślina wraca dopiero do pierwotnej formy sprzed "ataku" po ok. 15 minutach.
Mechanizm tego ruchu polega na zmianach zachodzących w komórkach poduszeczek funkcjonujących jako tzw. staw przegubowy. Znajdują się one u nasady liścia oraz u podstaw wszystkich odcinków liścia. Sygnał przenoszony jest prawdopodobnie przez aminokwasy. Przenoszenie sygnału następuje w zależności od temperatury otoczenia i siły bodźca z prędkością 0,5-10 cm/s.
Szybko ruszające się rośliny
Inne równie lub nawet bardziej spektakularne przykłady szybkiego poruszania się roślin, to zamykanie pułapek muchołówki, ruchy senne liści (nyktynastia) oraz ruchy higroskopowe szyszek. Zamykanie i otwieranie kwiatów (np. tulipanów, szafranów) zachodzi w reakcji na zmianę temperatury lub światła. Codariocalyx motorius rusza listkami tak szybko, że zauważyć to można gołym okiem. Inne rośliny z rodzaju Mimosa też to potrafią.
Wśród roślin można rozróżnić różnego typu ruchy, zazwyczaj są one niezauważalne w krótkim czasie, zachodzą w długim okresie, ale powyższe przykłądy należą do tzw. szybkich ruchów roślin (ang. rapid plant movements). Niektóre rośliny rozprzestrzeniają nasiona lub pyłek poprzez szybki ruch przypominający wytryśnięcie.
