W skrócie
- W 2025 r. na świecie uruchomiono więcej elektrowni węglowych, jednak zużycie tego surowca spadło.
- Moc elektrowni węglowych wzrosła o 3,5 proc., głównie dzięki inwestycjom w Chinach i Indiach.
- Tempo wycofywania elektrowni węglowych zwolniło, a wiele planowanych zamknięć zostało opóźnionych. Mimo to cały czas rośnie moc energii z odnawialnych źródeł.
- Największy przyrost mocy z węgla w 2025 r. osiągnęły Stany Zjednoczone.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Węgiel jest głównym źródłem emisji gazów cieplarnianych powodujących ocieplenie klimatu, a jego wycofanie jest kluczowe dla ograniczenia zmiany klimatu.
Rosnąca przystępność cenowa i dostępność energii odnawialnej sprawiają, że energia słoneczna i wiatrowa może obecnie zaspokajać rosnące zapotrzebowanie na prąd w wielu regionach świata.
Kto produkuje najwięcej energii z węgla na świecie? Na czele Chiny, USA i Indie
Dzięki temu produkcja energii z węgla na świecie spadła w 2025 r. o 0,6 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim - wynika z nowego raportu organizacji Global Energy Monitor, która od ponad dekady monitoruje elektrownie węglowe.
Jednak mimo spadku produkcji, moc elektrowni węglowych - czyli liczba nowych uruchomionych lub zleconych do realizacji jednostek - wzrosła w minionym roku o 3,5 proc. Zdecydowana większość tej mocy - aż 95 proc. - przypada na Chiny i Indie - podaje GEM.
Zobacz również:
Moc węglowa Chin wzrosła w zeszłym roku o sześć procent, lecz produkcja prądu z węgla spadła o 1,2 proc., częściowo dzięki gwałtownemu wzrostowi mocy odnawialnych.
Podobna sytuacja miała miejsce w Indiach, gdzie moc wzrosła o prawie cztery procent, choć sama produkcja spadła o prawie trzy procent.
W obu krajach "wiele prowincji i stanów przodujących w rozbudowie energetyki węglowej to duże regiony wydobywające węgiel" - powiedziała Christine Shearer, kierowniczka projektu Global Coal Plant Tracker w GEM i autorka raportu. Mają one "silne przemysłowe motywacje, by dalej budować elektrownie węglowe" - powiedziała w rozmowie z AFP.
Chiny, Indie i USA inwestują w węgiel. Wszyscy są w czołówce emisji CO2
Chiny są obecnie największym emitentem CO2 na świecie, a Indie zajmują trzecie miejsce - za Stanami Zjednoczonymi.
Pekin postrzega węgiel jako niezawodną rezerwę w przypadku wahań dostaw energii odnawialnej, szczególnie po niedoborach energii kilka lat temu.
Indie, najludniejszy kraj świata, mocno polegają na węglu, by sprostać gwałtownie rosnącemu zapotrzebowaniu na energię elektryczną.
Utrzymanie się węgla wynika także z problemów infrastrukturalnych. Paliwa inne niż kopalne stanowią już 50 proc. zainstalowanej mocy w Indiach, jednak ze względu m.in. na infrastrukturę kraj generuje nadal około trzech czwartych energii elektrycznej z węgla.
Zobacz również:
Tempo odchodzenia od węgla na świecie zwolniło
Na świecie tempo wycofywania elektrowni węglowych również spadło w ubiegłym roku - niemal 70 proc. jednostek planowanych do zamknięcia pozostało w eksploatacji - wskazuje GEM.
W Europie niespełnienie tych celów wynikało głównie z decyzji podjętych w trakcie kryzysu energetycznego w latach 2022-23 po agresji Rosji na Ukrainę.
Natomiast w Stanach Zjednoczonych opóźnienia w zamknięciach wynikają z rządowego wsparcia dla energetyki węglowej - mówi Shearer. "Amerykańska produkcja energii z węgla wzrosła rok do roku o ponad 80 TWh (terawatogodzin) - żadnemu innemu krajowi nie udało się osiągnąć takiego wyniku" - powiedziała.
Ten wzrost "nie wynikał jedynie z rosnącego zapotrzebowania, ale odzwierciedlał środowisko polityczne sprzyjające węglowi" - dodała.
Trudne czasy oznaczają powrót do węgla
Kryzys energetyczny wywołany wojną USA i Izraela z Iranem sprawił, że niektóre kraje ponownie zwróciły się ku węglowi - reaktywując nieczynne bloki lub opóźniając ich zamykanie.
W Chinach produkcja energii z węgla również gwałtownie wzrosła na początku roku, częściowo z powodu "słabych wyników" energetyki wiatrowej i jądrowej. "Jednak nadpodaż i faworyzowanie energetyki węglowej są tu istotnym czynnikiem" - dodał Lauri Myllyvirta, współzałożyciel Centre for Research on Energy and Clean Air oraz współautor raportu.
Chociaż dane z maja sugerują, że produkcja energii węglowej w Chinach mogła znów spaść, "problem nadmiaru mocy węglowych i utrwalonego faworyzowania węgla w systemie energetycznym pozostaje" - powiedział AFP.
Na świecie produkcja energii z węgla wzrosła o 0,3 proc. od początku roku - odnotowała Shearer, podczas gdy produkcja energii wiatrowej i słonecznej wzrosła o 10 proc. "Czysta energia pochłania niemal cały nowy światowy popyt na prąd - a produkcja z węgla praktycznie nie rośnie" - podsumowała.
