W skrócie
- Chrzan może zmniejszać obecność kleszczy i zniechęcać krety do rycia trawnika dzięki intensywnemu zapachowi.
- Roślina jest odporna, łatwa w uprawie i nie wymaga skomplikowanej pielęgnacji, co sprawia, że często sadzi się ją przy ogrodzeniach i tarasach.
- Z wyciągu z liści i korzeni chrzanu można przygotować opryski oraz wywary do spryskiwania i podlewania miejsc zagrożonych obecnością szkodników.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Chrzan pospolity (Armoracia rusticana) to wieloletnia roślina z rodziny kapustowatych, która od setek lat rośnie w Europie i Azji. W Polsce występuje powszechnie zarówno w uprawach, jak i dziko. Tworzy długie, mocne korzenie oraz duże zielone liście. Najlepiej rozwija się w klimacie umiarkowanym i jest wyjątkowo odporny na mróz. Dawniej ceniono go głównie za właściwości lecznicze i kulinarne, dziś coraz częściej mówi się o jego zastosowaniu w naturalnej ochronie ogrodu przed kleszczami, kretami i gryzoniami.
Zobacz również:
Chrzan w ogrodzie rośnie bez wysiłku
Roślina osiąga nawet ponad metr wysokości i tworzy gęste kępy dużych liści. Jej korzeń jest długi, gruby i bardzo aromatyczny. To właśnie w nim znajdują się związki odpowiadające za charakterystyczny ostry zapach.
Chrzan jest jedną z najmniej wymagających roślin użytkowych. Dobrze radzi sobie nawet w słabszej glebie, choć najlepiej rośnie w podłożu żyznym i lekko wilgotnym. Lubi stanowiska słoneczne lub półcieniste. Wytrzymuje silne mrozy i bardzo szybko rozpoczyna wegetację już wczesną wiosną. Dzięki temu może pełnić funkcję naturalnej bariery ochronnej przez większą część sezonu.
Dlaczego krety i kleszcze nie znoszą chrzanu?
Sekret działania chrzanu tkwi w naturalnych substancjach chemicznych uwalnianych przez korzeń i liście. Chodzi głównie o izotiocyjaniany oraz olejki gorczyczne o intensywnym, drażniącym aromacie. Krety, które orientują się głównie dzięki węchowi, unikają miejsc o silnym zapachu. Podobnie reagują kleszcze, które nie przepadają za lotnymi związkami siarki obecnymi wokół rośliny.
W praktyce oznacza to, że posadzenie chrzanu przy ogrodzeniu, tarasie czy w pobliżu trawnika może ograniczyć aktywność nieproszonych gości. Nie jest to jednak stuprocentowa ochrona, lecz naturalny sposób wspomagający zabezpieczenie ogrodu.
Zobacz również:
Jak sadzić chrzan, by odstraszał szkodniki?
Najlepiej sadzić go wzdłuż ogrodzeń, obrzeży działki i wokół miejsc, w których najczęściej przebywają domownicy. Dobrze sprawdza się także pomiędzy grządkami oraz pod drzewami owocowymi. Sadzonki umieszcza się ukośnie pod kątem około 30-45 stopni, pozostawiając fragment korzenia lekko nad ziemią. Między roślinami warto zachować około 30-40 cm odstępu.
Chrzan szybko się rozrasta, dlatego wielu ogrodników sadzi go w wyznaczonych miejscach lub ogranicza korzenie specjalnymi barierami.
Można zrobić też oprysk i wywar
Aby zwiększyć działanie odstraszające, niektórzy przygotowują naturalne opryski z liści i korzenia chrzanu. Wystarczy rozdrobnić świeże części rośliny, zalać wodą i odstawić na kilkanaście godzin. Takim wywarem można spryskiwać okolice tarasu, ścieżki ogrodowe oraz miejsca szczególnie narażone na obecność kleszczy.
Popularną metodą jest także podlewanie tuneli i kopców kretów intensywnym naparem z chrzanu albo wkładanie fragmentów korzenia bezpośrednio do korytarzy. Silny zapach może skutecznie zniechęcić zwierzęta do dalszego przebywania w tym miejscu.
