Kiedy przesadzać? Drugie życie kwiatów w nowej doniczce

Rośliny doniczkowe nie tylko zdobią wnętrza, ale też dbają o samopoczucie, oczyszczając i nawilżając powietrze. Często jednak, podziwiając ich zielone liście, zapomina się o tym, co dzieje się pod powierzchnią ziemi. Z czasem podłoże jałowieje a zbyt ciasna doniczka zaczyna hamować rozwój rośliny. Nawet najstaranniejsze nawożenie nie zastąpi wtedy świeżej ziemi i przestrzeni potrzebnej do dalszego wzrostu.

Ziemia w doniczce to nie tylko "miejsce postoju" dla rośliny, ale przede wszystkim magazyn składników odżywczych. Z czasem podłoże ulega jałowieniu, staje się zbite i mniej przepuszczalne, co odcina korzenie od tlenu. Regularna wymiana ziemi gwarantuje kwiatom doniczkowym dostęp do świeżych mikroelementów oraz odpowiednią strukturę gleby.

Przesadzanie jest niezbędne, gdy roślina:

• wyrasta z doniczki - korzenie są widoczne na powierzchni lub przerastają przez otwory w dnie;
• wygląda gorzej - widoczne są zżółknięte liście i pomimo nawożenia nie pojawiają się nowe pąki i liście;
• jest chora lub pojawiły się szkodniki - wymiana ziemi i dezynfekcja doniczki pozwoli pozbyć się patogenów.

Ponadto po zakupie lub otrzymaniu nowej rośliny również należy ją przesadzić. Podłoże, które ma w sklepie, świetnie trzyma wilgoć w transporcie, ale w dłuższej perspektywie czasu sprzyja gniciu korzeni. Dlatego też nowe kwiaty doniczkowe powinno się przesadzić kilka dni po zakupie.

Za optymalny moment na przesadzanie roślin uznaje się przełom marca i kwietnia. Dni stają się dłuższe, a rośliny wybudzają się z zimowego spoczynku. Dzięki temu szybciej adaptują się do nowej sytuacji oraz regenerują uszkodzone korzenie. Jeśli wiosna ma być wyjątkowo ciepła, to przesadzanie można rozpocząć już pod koniec lutego. Ważne, aby nie robić tego wcześniej. W okresie spoczynku, czyli późną jesienią i zimą, kwiaty doniczkowe mają spowolniony metabolizm. Oznacza to, że będzie im trudniej zregenerować się, a to naraża je na infekcje.

Ponadto roślin nie należy przesadzać podczas kwitnienia. Nagła zmiana warunków to ogromny stres, który może skutkować zrzuceniem kwiatów. Wyjątkiem są jedynie kaktusy - je lepiej przesadzać zimą, kiedy nie kwitną.

Przy czym reguły te nie dotyczą tzw. przesadzania awaryjnego, np. podczas inwazji szkodników. Wtedy należy je wykonać natychmiast, bez względu na porę roku. Niemniej w takiej sytuacji roślina potrzebuje dużo spokoju i oszczędnego podlewania.

Przesadzanie niewielkich kwiatów doniczkowych to zazwyczaj szybka i prosta procedura. Wyzwanie pojawia się przy "zielonych gigantach", gdzie liczy się strategia i odpowiednie zabezpieczenie. Niezależnie od gabarytów rośliny warto pamiętać o następujących etapach:

1. Zabezpieczenie i stabilizacja - małe rośliny wystarczy pewnie chwycić, ale duże okazy warto spiąć i przywiązać do np. palika miękkim sznurkiem. Kwiaty o kruchych liściach, np. paprocie czy fikusy, możesz dodatkowo owinąć miękkim kocem.
2. Wyciąganie ze starej doniczki - jeśli roślina jest ciężka, połóż ją na boku na podłodze. Ugniataj doniczkę, aż poczujesz, że korzenie "puściły". Jeśli przerosły one doniczkę, to nie ciągnij ich na siłę; bezpieczniejszym wyjściem jest przecięcie plastiku.
3. Oczyszczanie korzeni - po wyjęciu rośliny należy obejrzeć jej system korzeniowy. Pozbądź się starej ziemi i usuń suche, zgniłe lub uszkodzone elementy (najlepiej używać czystego nożyka). Po tym etapie warto dać roślinie odpocząć przez ok. 2 godziny przed włożeniem jej do nowej ziemi.
4. Przygotowanie drenażu - pozwala on odprowadzić nadmiar wody, zmniejsza ryzyko gnicia korzeni oraz zapewnia im dostęp do tlenu. Powinien znaleźć się na dnie i zajmować ok. 20 proc. objętości doniczki. Najlepiej użyć keramzytu, ale dobrą opcją będzie także żwirek.
5. Przenoszenie do większej doniczki - w przypadku większych okazów donicę możesz dociążyć (np. kamieniami na dnie), co zapobiegnie jej przewróceniu. Roślinę należy wkładać pionowo; duże można oprzeć o krzesło lub ścianę. Podłoże wsyp tak, aby zostało ok. 2 cm wolnego miejsca od górnej krawędzi doniczki.

Częstotliwość przesadzania zależy przede wszystkim od wieku rośliny i tempa jej wzrostu. Młodsze oraz szybko rosnące kwiaty doniczkowe zazwyczaj wymagają tego zabiegu co rok, natomiast starsze i wolniej rosnące raz na 2-3 lata. W przypadku ogromnych okazów, których wyjęcie z donicy byłoby niemożliwe, należy wymieniać wierzchnią warstwę ziemi raz na rok, co dostarczy roślinie niezbędnych minerałów.

Podłoże dobierz do potrzeb danego gatunku. Po przesadzeniu wstrzymaj się z nawożeniem - nadmiar składników odżywczych nie jest dobry dla rośliny. Po tym zabiegu należy zaczekać przynajmniej miesiąc przed ponownym zasilaniem podłoża.